W kwietniu w Opalenicy, podczas konferencji „Prewencja Mikrobiologiczna 360°” organizowanej przez **Kersia Poland** i **bioMérieux NutriSciences**, miałem okazję słuchać wystąpienia Pani dr inż. Anny Bugajewskiej, którą od lat bardzo cenię za wiedzę i praktyczne spojrzenie na mikrobiologię żywności.
Szczególnie zainteresował mnie jeden wątek — **biobankowanie izolatów i wykorzystanie danych WGS w prewencji mikrobiologicznej**.
Cztery miesiące później raport EFSA pokazuje na konkretnym przypadku, jak aktualne i trafnie dobrane były tematy poruszane w Opalenicy.
EFSA opisała cztery ogniska *Salmonella Enteritidis* ST11 we Francji, związane z domowymi produktami przygotowanymi z jaj. Traceability doprowadziło do wspólnej sieci dostaw obejmującej **dwie pakownie i trzy fermy kur niosek jednej grupy producentów w Polsce**.
I tutaj zaczyna się najciekawsza część.
W dochodzeniu opisano szereg **ujemnych wyników badań w kierunku Salmonella**: badania stad, kontrole urzędowe, monitoring własny, wymazy środowiskowe i badania paszy.
A jednak *S. Enteritidis* ST11 wykryto później w jajach i produktach na bazie jaj pobranych w domach pacjentów, a profile izolatów odpowiadały szczepom reprezentatywnym dla przypadków ludzkich.
**WGS, epidemiologia i identyfikowalność pozwoliły pójść dalej niż odpowiedź „wykryto / nie wykryto”.**
Te same trzy fermy były wcześniej związane z wielokrajowym ogniskiem salmonellozy z lat 2016–2020, obejmującym 18 państw. Jednocześnie EFSA zaznacza, że **nie wykazano związku genomowego pomiędzy historycznymi izolatami a izolatami z Francji z 2026 r.**
I tu wracam do biobankowania.
Jeżeli zachowujemy tylko sprawozdanie z badania sprzed kilku lat, wiemy, jaki był wynik.
Jeżeli zachowujemy również odpowiednio zabezpieczony **izolat**, możemy kiedyś zapytać: **czy to rzeczywiście ten sam szczep?**
To podręcznikowy przykład jednej z tez kwietniowego wystąpienia:
**biobankowanie + WGS nie służy tylko do powiedzenia „to ten producent”.
Może równie ważnie pozwolić powiedzieć „to nie jest ten sam historyczny szczep”.**
Od **23 sierpnia 2026 r.** zaczyna być stosowane rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) **2025/179**, dotyczące danych z analiz molekularnych w dochodzeniach dotyczących ognisk chorób przenoszonych przez żywność.
Po lekturze raportu EFSA szczególnie mocno wybrzmiewa wskazana podczas kwietniowego wystąpienia praktyczna korzyść biobankowania:
**„Zabezpieczenie producenta przed błędnymi wnioskami podczas dochodzenia epidemiologicznego”.**
**To jest element nowego sposobu myślenia o prewencji mikrobiologicznej.**
**Źródła:**
EFSA Supporting Publication **2026:EN-10303**, 11.08.2026, DOI: 10.2903/sp.efsa.2026.EN-10303
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) **2025/179**
Wystąpienie Pani dr inż. Anny Bugajewskiej, „Prewencja Mikrobiologiczna 360°”, Opalenica, 15–16.04.2026.
#FoodSafety #Salmonella #WGS #HACCP #Biobanking #FoodIndustry